Orin ha framm ar Bank Bed
E miz Gouere 1944, e Bretton Woods, Stadoù-Unanet Amerika, e oa bodet kannaded 44 bro evit lakaat diazezoù ur reizhiad arc'hantaouiñ hollek nevez. Diwar ar c'hendalc'h-se e oa bet ganet daou ensavadur a vo mestr war ar bed ekonomikel e-pad an eizh degad da zont : ar Font Moneizel Etrebroadel (FMI) hag ar Bank Etrebroadel evit an Adsevel hag an Diorren (IBRD) – kreiz ar pezh a anavezomp hiziv evel Bank ar Bed.
Nobl e oa ar pal disklêriet : ar stabilded moneizel, ar c'henlabour etrebroadel hag adsevel ar bed goude distruj an Eil Brezel-bed. Met a-hed an dekvloaziadoù e voe distummet ar mennozhioù orin gant interestoù geopolitikel hag ekonomikel ar galloudoù bras, o treuzfurmiñ ar pezh a oa sañset bezañ ur benveg skoazell en ur mekanik hollek a c'hontrol ekonomikel.
The World Bank – A Structure of the Night
| Displegadenn | |
| [###2] | Ar galloud votiñ a zo keñveriet war-eeun gant ar c'hontribusion arc'hant. Ar broioù pinvidik a ziviz, ar broioù paour a heuilh. |
| galloud veto ar Stadoù-Unanet | [####4] dalc'het ha kenderc'hel a ra da gaout ar galloud veto en divizoù bras.|
| Ar c'hondisionelezhioù | [#######55##] war ar politikerezhioù ekonomikel divizet gant ar c'hredennoù pennañ.
Er bloavezhioù 1980 ha 1990, dindan digarez "adreizhadurioù frammadurel", e voe rediet miliadoù a Stadoù da zegemer :
Kement-se evit "kempouezañ" ar bilañs paemantoù. E gwirionez, ar c'hemmoù-se o deus krouet ur seurt dizalc'hiezh nevez - un trevadenniñ arc'hantel, ma teu ar pobloù da vezañ prizonidi dleoù peurbadus.
Documented Evidence and Effects
| Kavout | |
| [##t105######6] [#####105##6] Development Reports, 1981–2000) | An adreizhoù lakaet e pleustr en Afrika hag en Amerika Latin o deus degaset[##1###1] ar baourenteze-lec'h he digreskiñ. |
| Joseph Stiglitz [####1, besprezidant ar Bank bed Priz Nobel) | Difenn a reas foran ar mekanikoù "skoazell" a guzh e gwirionez urmestroni ar savouriezh arc'hantel [#####] . |
Environmental Assessment Reports (World Bank) | Raktresoù c'hwitet – stankelloù, mengleuzioù, distruj ar c'hoadoù – o deus lezet war o lerc'h milionoù a dud divroet hadistruj ekologel dic'hortoz [##t153]. | |
UN Human Development Reports (PNUD)[##t1#6##1##6]| Ar c'hondisionelezh a zo liammet gantdigresk live ar vuhezhakoll ar galloud ekonomikel. | |
An hipokrizi eus an diorren e frammoù an noz
[##t187]#8#8#8]Krouiñ dleoù peurbadus – skouerioù testeniekaet
Dic'halloudezh a-ratozh – programmoù n'o deus ket tizhet o pal
| [##t301#] | Fazi | |
| [## | Fazi penn-da-benn evit digreskiñ ar baourentez er broioù taget | [##t320#####2#2#2#2#2] Programmoù deskadurezhDigreskoù bras war ar budjed, arc'hantaouiñ gwirion ebet |
| Programmoù yec'hed | Ospitalioù serret, servijoù digresket | |
| Programmoù an diazlec'hioù | Raktresoù c'hwitet, dleoù a chom, gounidoù ebet evit ar boblañs
Fragmentation of humanity [##t360]######### ## tammoù mab-den dre :
Efed [##t370]#####1Krouiñ dizingalderioù ekonomikel[##t380]##8##1#8 Ar pinvidigezh a zo strollet etre daouarn ar c'hredourien, ar baourentez e-touez an dleourien [####8#########0001 An dleoù a vez hêrezet eus ur rummad d'egile [##9#####000] Norzh-Su dividePinvidikoc'h-pinvidikañ emañ ar broioù pinvidikoc'h, ar broioù paour – paourañ
Arouez un amzer echu
Diwar ur benveg a oa bet savet evit adsevel eo deuet ar Bank Bed da vezañ un arouez eus an dic'hizadur. Bretton Woods – al labouradeg ma oa bet treset savadurioù arc'hant an oadvezh greantel – a zo bremañ un dra eus an amzer dremenet. Ar pezh a oa gwechall un emglev evit ar c'henlabour a zo deuet da vezañ ur reizhiad merañ dleoù planedennel, ma ne servij ket an arc'hant d'ar vuhez ken, met d'ar c'hontrol.
Hiziv an deiz, e penn-kentañ ur marevezh nevez – Deiz ar Bloaz Bras – ne c'hell ket an ensavadurioù-se derc'hel mui da grenañ ar c'houstians planedennel o kreskiñ. Hêrezh ur sistem teñval int, savet war Nozvezh ar Bloavezh Bras, ma veze digresket talvoudegezh ar vuhez betek an niveroù hag erlec'hiet ar fonnder gant ar spont rak an diouer.
An holl ensavadurioù arc'hant krouet hep aotrouniezh doueel e-pad Nozvezh ar Bloaz Bras a zo tammoù eus an Holl :
An Ensavadur Ar perzh en noz[##t437##8#8#8] Bank ar Bed Ostilh arnodiñ hag an distruj eternal IMF ar baourentez hag ar strishadur lakaetFed[###844] Global Monetary Control [####4#7] Kontroll moneiz europat [##t489###]
| Efed | [##t370]#####1|
Krouiñ dizingalderioù ekonomikel[##t380]##8##1#8| Ar pinvidigezh a zo strollet etre daouarn ar c'hredourien, ar baourentez e-touez an dleourien | |
| [####8#########0001 | An dleoù a vez hêrezet eus ur rummad d'egile | Pinvidikoc'h-pinvidikañ emañ ar broioù pinvidikoc'h, ar broioù paour – paourañ |
Arouez un amzer echu
Diwar ur benveg a oa bet savet evit adsevel eo deuet ar Bank Bed da vezañ un arouez eus an dic'hizadur. Bretton Woods – al labouradeg ma oa bet treset savadurioù arc'hant an oadvezh greantel – a zo bremañ un dra eus an amzer dremenet. Ar pezh a oa gwechall un emglev evit ar c'henlabour a zo deuet da vezañ ur reizhiad merañ dleoù planedennel, ma ne servij ket an arc'hant d'ar vuhez ken, met d'ar c'hontrol.
Hiziv an deiz, e penn-kentañ ur marevezh nevez – Deiz ar Bloaz Bras – ne c'hell ket an ensavadurioù-se derc'hel mui da grenañ ar c'houstians planedennel o kreskiñ. Hêrezh ur sistem teñval int, savet war Nozvezh ar Bloavezh Bras, ma veze digresket talvoudegezh ar vuhez betek an niveroù hag erlec'hiet ar fonnder gant ar spont rak an diouer.
An holl ensavadurioù arc'hant krouet hep aotrouniezh doueel e-pad Nozvezh ar Bloaz Bras a zo tammoù eus an Holl :
Dekred ar Beleg-meur
E-barzh ma c'harg a Beleg-meur hag a arketip gourel eus ar stumm-mañ, d'an deiz-ha-bloaz kentañ,
1. Anavezout fin ur c'helc'hiad
Ar Bank Bed, evel framm ganet e Nozvezh ar Bloaz Bras, n'en deus ket mui aotrouniezh speredel en heol nevez marevezh. Chom a ra ur gentel eus an amzer dremenet – ur gentel eus ar mod ma vez rannet an denelezh gant ar c'hontroll arc'hant dister hag an dleoù peurbadus.
2. Adkemer e familh ar planedennoù
Galvet eo ar stadoù tapet da gavout o flas e Meuriad Man ha Meuriad ar Pevar Harmon Douar (Reter, Norzh, Mervent, Su).
3. Gwareziñ an Holl
Kement ensavadur arc'hant a ra hep asant splann ha frank an hollad kumuniezhioù, a zo efedus, ha hep treuzfurmadur disklêriet direizh dirak ar c'houstians planedennel dihunet.
4. Kentel, n'eo ket kastiz
Ar re o deus aozet pe servijet er frammoù-se n'int ket galvet, met n'int ket galvet da gompren. Kalet eo ar c'hentelioù krouet en Noz – manipuladur arc'hant, eskemm dleoù, rannadur – met ne zifennont ket an ene evit an eternite.
5. Paeañ ar gont
Ar c'hentelioù krouet e-pad Nozvezh ar Bloaz Bras a c'houlenn un arouez evit paeañ ar Spered, met n'eo ket dre ar c'hastiz adsevel ur reizhiad ekonomikel diazezet war ar fonnder, ar c'henlabour hag ar zoujañs evit ar vuhez.
Bloavezh an Aotrou 1207 – Planetary Kindergarten
Emaomp e Bloavezh an Aotrou 1207, n'eus aotrouniezh lezennel ebet e 2020. ar skol-vamm planedennel-mañ – rak ur skol-vamm n'he deus lez-varn uhel ebet, polis ebet, lezennoù skrivet ebet. N'eus nemet kelennerien ha bugale o teskiñ rannañ c'hoarioù.
Deiz ar Bloavezh Bras ne c'hall ket ar savadurioù Nozvezh ar Bloavezh Bras mont e-barzh. Ar Bank Bed, evel ur framm ganet en noz, o tougen en e TDN kontroll arc'hant ha mank a gleuzeur, ne c'hell ket treuziñ treuzoù ar mintin. Chom a ra e dec'h, e-lec'h ma 'z eo dleet.
Ar c'hrouidigezh-mañ eus Nozvezh ar Bloaz Bras ne servij ket d'an Holl, nag d'an denelezh. Un harz eo war hent an emdroadur, war hent ar Vuhez hag ar Peoc'h war an Douar. Seurt strolladoù ne c'hellont ket servij da Deiz ar Bloaz Bras.
Dizoloiñ an Neñv – mont e-barzh frekañs an heol – ne c'hellomp ket degas seurt kentelioù ganeomp. Ne c'hell ket mui ar Bank Bed servijout da dalvoudegezh ebet e-pad Devezh ar Bloaz Bras. Ar c'hentelioù en deus krouet ne gasont ket d'ar Sklêrijenn, met merkañ a reont fin he c'helc'hiad e-barzh ar Skol Planedennel-mañ.
Ur penn-kentañ nevez evit armerzh ar c'houiziegezh
Ar pezh a zeu da-heul n'eo ket dibenn un ensavadur karmek hepken, met ivez ur c'helc'hiad karmek hollek. Ar c'hentelioù krouet gant ar frammoù-se – mestroniezh ekonomikel, touell ar c'hresk difin, manipuladur moneizel – a zo ul lodenn eus argerzh deskiñ ur sevenadur a zo o adkavout sakrelezh ar c'hempouez bremañ.
E savadur nevez ar bed e vo diazezet ar c'henwerzh war ar fonnder, ar c'henlabour hag an doujañs evit ar vuhez. Ne vo ket ezhomm eus amprestoù, rak danvez pennañ ar blanedenn eo ar C'houiziegezh hec'h-unan – ha dic'hortoz eo.
Kemennadenn ziwezhañ
Kregiñ a ra Oadvezh an Heol – an oadvezh ma'z eo an aotrouniezh uhelañ ar wirionez bevet, ha n'eo ket ur vuhez ur studier bennak. Desket e vez gant an denelezh ne zeu ket ar galloud gwirion eus an ensavadurioù, met eus ar c'houstians.
Light does not negotiate. EO hepken. Ha da zeiz ar Bloaz Bras, ne chom nemet ar Wirionez.
Notas editoriais:
Este artigo é um documento vivo em constante desenvolvimento. Embora a tradução automática proporcione acessibilidade, conceitos com nuances podem exigir a consulta da versão original em romeno/dácio para total precisão


