Riqsichikuy
Coloniakunaqa ñawpaq instrumentukunam karqan, chaykunawanmi Hatun Wata Tutapi kamachiy, saqueo, t'aqanakuypas mast'arisqa karqan. Hatun Kawsay Sach’aq k’allmankunata p’akirqanku, llaqta runakunata qarqorqanku, recursokunata suwarqanku, hinallataq llaqta runakunaman cultura, económica, espiritual esclavitudta churarqanku.
Hatun Wata P'unchawmi sentenciata apamun: llapan coloniakuna tukusqaña. Manañan ima justiciapas kanchu mana chaninpi hap’iyqa. Tukuy ima hapishkakunataka kutichinami kan, shinallatak gananciata hapikkunaka hatun Wata P’unchawman yaykunkapak yachaykunata wichkanami kan – maypimi kay tantanakuy yachaykunata shuktak suyukunata colonizashpa kamashkakuna, teóricamente wisq’akunmanmi premiowan.
I. Principio restaurador – ima ninanmi ruwaypi
Allpakunata, kapuykunata kutichipuy
Mana kamachiyman hina hap'isqa allpakunaqa ñawpaq llaqtankuman kutipun.
Reparaciones financieras y materiales
Pachak watakuna recursokuna hurquymanta, saqueomanta, forzado llamkaymanta hinaspa cultural chinkachiymanta indemnización qullqi quy. Chay qullqikuna yupasqa kanku chay daños real, demográficos y ecológicos nisqaman hina.
Responsabilidadmanta yupaychay
Explotadorkuna utaq qatiqninkuna yanapananku programakuna kutichiypaq: infraestructura, educación, salud, cultural reconstrucción.
Chiqap hinaspa allinyanakuy
Chiqap kamachikuykuna, llaqtapa riqsisqankuna, monumentokuna, kichasqa waqaychasqakuna, yachay wasikunapi allin yachachikuykunamanta colonización nisqamanta willakuy.
Ecológico kutichiy
Unaychasqa pachamamakunata kutichiy: sachakunata musuqmanta churay, allpa kutichiy, especiekuna amachay, wiñaypaq ñankunaman kutiy kawsaymanta.
II. Medidas institucionales y jurídicas – Tribu de Runa nisqapa marcon
Kay planetario yachaywasi ukupi sapallan marco legalqaTribu de Runa, chaytam arquetipo hina qawachini. Runa Aylluqa uyachankunamantam – chaymi Pachamamapa tawa hatun ayllunkuna: Inti lluqsimuy, Norte, Inti chinkaykuy, Urin. Paykunamanta aswanqa manan kanchu huk kamachiy kamachiyqa.
Runa Ayllumanta Chaninchanapaq Comisión
Tawa hatun ayllumanta representantekunamanta ruwasqa comisión, cronologíakunata, inventariokunata churanqa daños, listas de beneficiarios nisqakuna hinallataq cálculos económicos nisqakuna explotación colonial nisqamanta.
Indemnización nisqa esquemakuna
Chiqan qullqi quy, wiñariy qullqi, tecnologiakuna apachiy hinaspa yanapanakuy programakuna chaqrusqa – Tribu de Man nisqapa kamachisqan, manataqmi tuta institucionkunawanchu.
Allpa kutichiy
Llapan coloniakuna kutimunqa nativo aylluman allpata colonizaqman, hinaspan urmanqaku hatun aylluq organizacion territorial nisqaman, maymanchus paykunaman pertenecen (Inti lluqsimuy, Norte, Oeste utaq Sur). Tribu de Hombre nisqa kamachikuymi yanapanqa kaqninkunata apachiyta, derechos colectivos nisqa qelqayta, hinallataq territorios tradicionales nisqakuna amachaytapas.
Registro de rastreo
Listakuna empresakuna, estadokuna chaymanta sapan runakunamanta lluqsichiy mayqinkunachus chiqamanta beneficiakurqanku explotación kaqmanta – rendición pública kaqpaq Runa ayllu.
Cláusulas de responsabilidad intergeneracional
Sichus ruwaykuna sistematico karqan chayqa, responsabilidadkunan mast’arikun chay miraykunata (institucionkunawan qolqewan ima indemnización) – ichaqa chanin hinallataq kamachiyman hina, Runa Aylluq arbitracionninpi.
Yachachiykuna Wichqanapaq rimanakuy
Mana allin ruwaykunata ruwaqkuna, kamaqkunapas coloniakuna rimanakunqaku yachachikuykunata wisq’anankupaq Tribu de Hombrewan mediador hina, hinallataq hatun aylluwan thuñichisqankuwan (Oriente, Norte, Oeste otaq Sur). Manan kanchu kikillanmanta pampachay, ichaqa kanmi huk ñan reparacionman – pikunachus akllanku yachachikuyninkuta dignidadwan wisq’ayta.
III. Juicio kármico nisqapas, yachachikuykunata mana paganapaq imakuna
Hatun Wata Tutapi kamasqa yachachikuykunata mana pagaspaqa kayhinam:
1. Huñupi yachachikuyta waqaychay
Hatun Wata Tutamanta kamasqa yachachiyqa, yaykusqanchik pachapa concienciapa nivel menos nisqamanta aswan pisi nivel de conciencia nisqapim llamkachkan. Chaytaq kikinpiqa mana saqinqachu kay qutumanta yachakuqkuna runayachisqa kanankupaq qhipa 6 pachakunapi.
Sichus yachachikuykuna huñusqa hina ruwasqa yachachikuykunapi 0% concienciamanta, qutumanta yachakuqkuna kutimunqanku uywakunap suyunman, chaypi yapamanta qallarinqaku evolutivo ciclonkuta, huk kutitawan yapamanta – aswan pisi kaqpi – ciclota uywa formapi.
3. Hatun dañomanta caso
[#t154##] Daño hatun kaptinqa, kay qutumanta yachakuqkuna... uywakunaq suyunpi runayachisqa Hatun Wata tukuy ciclokuna, kay forma ukhupi kamasqa manukusqankuta hunt’asqata paganankukama kay planetario yachaywasipi yachaqkunaman.
Kayqa karma kamachiymi, manam munasqa muchuchiychu. Chayqa Tutapi akllasqakunapa chiqan rurunmi. Hinallataqmi lluqsiy ñanpas – pikunachus akllanku yachachikuyninkuta allichaywan wisq’ayta manaraq ancha tarde kachkaptin.
IV. Ñawpaqman churay – ¿pitaq ñawpaqta qullqita qun?
- Hatun empresakuna colonización nisqapi llamk'aq, ñawpaq colonos nisqakuna, chiqan gananciata huñuq
- [#t175##] Regional suyukuna, políticas coloniales nisqakunata qatipaqkuna, manataqmi historiata allicharqankuchu
- Qullqi wasikuna, colonia qhatuywan allinta yanapakuq (bancokuna, aseguradorakuna)
- [#t182##]Kay entidadkunapa sucesores legales, maypichus mana atikunchu identificación directa – mecanismos institucionales y fiscales nisqawan
V. Kay pachantinpi yachachikuy hinaspa llapanta kutichipuy
Coloniakunaq tukukuyninqa llapan planetapaqmi kacharichiy: autonomía culturalta kutichipuy; equilibrio ecológico nisqa kutichiy; tukuy kawsaqkunata yupaychayta musuqyachiy.
Facturata pagayqa manan contabilidad económica nisqallachu – hatun wata tutapi ruwasqa menos yachachikuykunamanta recalibración moral y espiritual nisqa.
Allchaspaqa manam muchuchiyraykuchu muchuchinchik – aswanqa kawsaymanmi kacharichiyta qunchik yapamanta samananpaq. Kaymi Hatun Watapa qayakuynin: chanin kutichiy, kaqninkuna kawsayman kutichiy, suwasqa llaqtakunaq allin qhawarisqa kayninpas.
Tukuchiy
Llapan coloniakuna tukukun. Pachamamapa sinqanmanta, llaqtakunapa cuerponmanta suwakuq explotadorkunaqa kutimunanku, allichananku, riqsinanku.
Mana munaptinkuqa, consecuenciankunaqa iskayninmi legal, económica, kármica: derechokuna chinkachiy, estado social degradación, hinallataq estancamiento ñawpaq pachapa conciencianpi, tuta tutapa épocas nisqakuna kuti-kutirispa hatun wata, chaymi infiernopi hunt’asqa qhepakuy, hinallataq sichus kamasqa yachachikuykunaq nivel de conciencian rikuchin 0% concienciata miembronkunamanta chayqa, kutimunqakun animalkunaq reinonman.
Ichaqa aswan noble ñanqa allichaymi – chaywanmi Lliw qhaliyachisqa, yachachikuykunapas allin qhawarisqa tukusqa.
Uma Sacerdotepa kamachikuynin
Kay formamanta Uma Sacerdote hinallataq Arquetipo Masculino hina, Hatun Wata P'unchawpa ñawpaqninpi, DECREE:
1. Llapan coloniakuna tukukuy
Mana colonia, mana territorio ocupasqa mana libre consentimiento de la original ayllukuna, manaña legitimidadniyuqchu Hatun Wata P’unchawpi.
2. Kutichiy, allichina
Llapan colonizasqa llaqtakunan derechoyoq kanku hallp'ankuta kutichipunankupaq, hinallataq suwasqa kapuqkunamanta, chinkachisqa kawsaykunamantapas indemnización nisqa.
3. Explotadorkunapa ruwaynin
Corporaciones, estados hinaspa sapan runakuna colonización nisqamanta allinta yanapakuqkuna obligasqa kanku yanapanankupaq afectasqa llaqtakunata kutichipunankupaq.
4. Yachachiy, mana vengakuychu
Kay ruwayqa manan vengakuymantachu, aswanpas kármicomantan Tuta yachaykunata wisq’ay, llapanku P’unchaw k’anchayman ñawpaqman purinankupaq.
Señorpa wata 1207 – Jardin de Infantes Planetario
Señorpa Watanpin kashanchis 1207 watapi, manan 2026 watapichu kay planetario wawa wasi – wawa wasi mana hatun tribunalniyuq, mana policíayuq, mana qillqasqa kamachikuyniyuq kasqanrayku. Yachachiqkunalla, wawakunalla pukllanakunata rakinakuyta yachaqkunayuqmi.
Hatun Wata P'unchawpiqa, Hatun Wata Tutapa rurasqankunaqa manam yaykuyta atinchu.
Tukupay Willakuy
Planeta musuq inti pachaman yaykusqanman hinam, kawsay yachaqkunapa kamasqan llapa estructuras de explotación nisqakuna chullurun. K’anchayqa manan tutayaqwanqa rimanakunchu, aswanpas hukllachakuywanmi, cheqaq kaywan ima, chaytan atipan.
Intipa pachan qallarikun – chay pacha maypichus qhipa kamachiq chiqap kawsasqa, mana mayqin kawsay yachakuqpa kamachisqan. Runa kayqa yachachkanmi chiqap atiyqa manam institucionkunamantachu hamun, aswanqa concienciamantam.
K'anchayqa manam rimanakunchu. Es simplemente IS. Hinaspa Hatun Wata P’unchaypiqa, Cheqaq-kayllan sayan.
.
Editorial Notas:
Kay qillqasqaqa kunan pacha wiñachisqa kawsaq qillqam. Kikinmanta tikrayqa yaykuy atiyta qun, matizada hamut'aykuna, ñawpaq rumano/ daciano kaqmanta tapuyta mañakunman hunt'asqa filosofía chiqan kananpaq.
