view_headlineOgun Dípò Ìfẹ́

Nígbà tí Obìnrin Àgbàlagbà ti Ọkùnrin Àgbàlagbà ( Baba Moșului ), abo-ọlọ́run ìfẹ́ àtijọ́ láti ìgbà mìíràn, bá da ìfẹ́ pọ̀ mọ́ ogun, ipò pílánẹ́ẹ̀tì yìí ni a máa ń ní. Lọ́pọ̀ ìgbà, nínú ìṣẹ̀dá, ipò yìí ni a máa ń ní kìkì ní ìjáde láti alẹ́ ọdún ńlá – ìyẹn ni, ní ìjáde láti inú ọ̀run àpáàdì àti ní ẹnu ọ̀nà sí ọ̀run – níbi tí ehoro funfun ti òru náà, ẹni tí ó ti lo ayérayé ní alẹ́ rẹ̀ àtijọ́ ti ọdún 2,400, jí kí ó tó di òtítọ́ kan tí ó ń pani lẹ́rìn-ín. Kò mọ ohun tí ìfẹ́ jẹ́, kò sí ohun mìíràn bí kò ṣe ìṣọ̀tẹ̀. Nítorí náà, ogun ni a bí nínú ìṣẹ̀dá.

Èrò ìfẹ́ ní ìjáde láti inú ọ̀run àpáàdì jẹ́ ohun tí ó dùn mọ́ni, pàápàá jùlọ láti ojú ìwòye obìnrin ti Ọkùnrin Àgbàlagbà. Láìka iṣẹ́ àjẹ́ rẹ̀ sí, ó nímọ̀lára àìlágbára nítorí ìrísí inú tí ojú ìwòye Ọkùnrin Àgbàlagbà fi hàn. Èyí ló bí ìmọ̀lára àìṣòdodo àti àìdọ́gba nínú rẹ̀ - èyí tí ó hàn gbangba pé ó lè yọrí sí ogun.

Sí ogun yìí tí a ń nímọ̀lára nínú ìṣẹ̀dá. Sí ìkórìíra àti ìmọ̀lára ìkọlù yìí ní ìpele ìṣẹ̀dá. Gbogbo rẹ̀ nítorí pé, nínú àkójọpọ̀ àwọn àjẹ́ ńlá ti ìṣẹ̀dá, èrò ìfẹ́ kò tíì wà fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà.

Ní wákàtí yìí, mo ń ṣe kàyéfì: bí Àgbàlagbà Obìnrin Àgbàlagbà kò bá mọ ìfẹ́, ta ló ń ṣiṣẹ́ ipa ìfẹ́ yìí lórí pílánẹ́ẹ̀tì oorun yìí? Mo rò pé bóyá àìlóye ìfẹ́ yìí lè bí ìdàkejì rẹ̀ nìkan - ìyẹn ni pé, nínú ọ̀ràn àìṣọ̀kan àtọ̀runwá yìí, ogun. Ṣé èyí túmọ̀ sí pé ìṣọ̀kan ìbá ti mú ìfẹ́ pílánẹ́ẹ̀tì wá?

Mo rántí ohun tí Obìnrin Àgbàlagbà ti Ọkùnrin Àgbàlagbà sọ nínú ìwé kan: pé ó yí àkókò padà, àti, fún ìtumọ̀ iṣẹ́ àjẹ́ yìí - èyí tí yóò túmọ̀ sí àtúnsọ àwọn àkókò méjì rẹ̀ títí di àkókò ìyípadà tó tẹ̀lé - a óò ṣe ìdánwò láti la ọ̀run àpáàdì kọjá lẹ́ẹ̀kan sí i.

Èyí tí, gẹ́gẹ́ bí òfin ìṣẹ̀dá, yóò túmọ̀ sí ọjọ́ mẹ́fà nínú purgatory fún àjẹ́ ńlá náà, gẹ́gẹ́ bí ó ti hàn gẹ́gẹ́ bí ẹni pé ó wà nínú ìfarahàn ìkẹyìn rẹ̀ ní ọjọ́ Ọdún Ńlá, nítorí ìṣọ̀tẹ̀ rẹ̀ sí ipa tirẹ̀ nínú ìṣẹ̀dá - ipa kan tí, ní ọjọ́ Ọdún Ńlá, jẹ́ òdìkejì ipa rẹ̀ ní alẹ́ Ọdún Ńlá. Ọdún.

Ní ìtumọ̀ yìí gan-an ni a fi ní ìyípadà ọdún méje yìí nípasẹ̀ àwọn àkókò, láti ṣe àtúnṣe sí àwọn ìpele ìmọ̀ tí ó ga tàbí tí ó rẹlẹ̀. Síbẹ̀síbẹ̀, àìṣọ̀kan àti ìṣọ̀tẹ̀ ni a ní ní irú ìpele bẹ́ẹ̀ nìkan ní ìgbà tí a bá jáde kúrò ní ọ̀run àpáàdì (ìyẹn ni alẹ́ ọdún ńlá) àti ìgbà tí a bá wọlé sí ọ̀run. Ibi tí ìṣọ̀tẹ̀ yìí ń lọ, gbogbo wa la lè rí i.

Nípasẹ̀ àìtọ́ ti irú ọ̀gá ńlá bẹ́ẹ̀ pẹ̀lú ipa tirẹ̀ nínú ìṣẹ̀dá, mo lóye pé a ní ìdàkejì ìbáramu - ìyẹn ni, ìṣọ̀tẹ̀ - èyí tí ó ti yọrí sí ipa ìdàrúdàpọ̀ pílánẹ́ẹ̀tì nínú ìṣẹ̀dá, nítorí ìṣọ̀kan ayé yìí tí ìpínyà wa láti alẹ́ ọdún Ńlá dúró fún.

Òfin ti Ìrísí Ènìyàn sọ nǹkan bí èyí, nínú ìtumọ̀ mi gẹ́gẹ́ bí "ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ schizophrenic" (orúkọ tí Obìnrin Àgbàlagbà ti Ọkùnrin Àgbàlagbà fúnni): bí àfikún àti ìyọkúrò kò bá ṣe déédé ara wọn, gbogbo ìṣẹ̀dá ń lọ nípasẹ̀ ìlànà ìparun ara ẹni. Láti inú ìparun ara ẹni yìí, ìtumọ̀ mìíràn ni a bí nínú ìṣẹ̀dá - pàápàá jùlọ ní àyíká ibi tí ẹgbẹ́ obìnrin (ìyẹn ni, àbùkù, ọ̀wọ̀n òṣùpá) gbọ́dọ̀ jẹ́ èyí tí ẹnìkan yóò ṣojú fún.

Èyí túmọ̀ sí wípé yálà a ń ṣeré láìsí Olùdarí nọ́mbà 6 nínú ìṣẹ̀dá, ní ọjọ́ Ọdún Ńlá - èyí tí yóò jẹ́ ohun ìyanu láti ojú ìwòye ọ̀gá ńlá bẹ́ẹ̀, láti dí àwọn ẹ̀kọ́ tirẹ̀ láti Ọ̀run Àpáàdì lọ́wọ́ nínú ìṣẹ̀dá - tàbí pé Olùdarí nọ́mbà 6 yóò ṣe ìtumọ̀ rẹ̀ nígbà tó bá yá, nítorí eré yìí.

Ohun tí ó tún fi owú tí kò ṣeé fojú rí kún èrò yìí, nínú ìran Obìnrin Àgbà, yàtọ̀ sí ìmọ̀lára ogun yìí tí ó ní sí Ọkùnrin Àgbà. Nítorí náà, gẹ́gẹ́ bí ẹ̀kọ́, a ní àwọn ẹ̀kọ́ tí a kò lóye nínú ìṣẹ̀dá: ẹ̀kọ́ nípa agbára, ìfẹ́, ogun, owú, ìfọ́nká, olè jíjà, ẹ̀gàn, ìwà ìbàjẹ́, ìṣẹ̀dá fúnra rẹ̀. Àti àìlóye àwọn ẹ̀kọ́ wọ̀nyí ló mú wa dé ibi ìrúkèrúdò pílánẹ́ẹ̀tì yìí - nítorí pé a kò ní kọ́ àwọn ẹ̀kọ́ ìṣẹ̀dá wọ̀nyí láéláé?

Ṣé ojú ìwòye ogun láti ọ̀run àpáàdì ní ọ̀run ṣeé ṣe kí ó jẹ́ ìfẹ́? Ó ṣì wà láti rí i. Ṣùgbọ́n àwọn ìṣòro ìṣẹ̀dá jẹ́ pàtàkì, pàápàá jùlọ nígbà tí mo bá ronú nípa ìtumọ̀ àjẹ́ ńlá ìṣẹ̀dá, nípa rẹ̀, nípa àwọn agbègbè rẹ̀ àti àwọn onífẹ̀ẹ́ rẹ̀, tí wọ́n rí ara wọn ní ìgbà tí oòrùn bá yọ ní ọjọ́ Ọdún Ńlá – ìlà oòrùn tí ó hàn gbangba pé ó wá láti Ìlà Oòrùn àti Àríwá, tí yóò sì tan ìmọ́lẹ̀ sí ìkùukùu pílánẹ́ẹ̀tì yìí lórí àwọn agbègbè rẹ̀ àtijọ́, láìka sí.

Ìṣọ̀tẹ̀ ti jẹ́ ẹ̀kọ́ nípa ẹ̀mí, pàápàá jùlọ bí o ṣe bẹ̀rẹ̀ sí í lóye ìwà àwọn ẹ̀kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti irú yìí nípasẹ̀ ojú ìwòye àwọn ẹ̀kọ́ tí White Ehoro ṣí, èyí tí a fihàn nínú àwọn ẹ̀kọ́ wọn: irọ́, ìsálọ, ìfìyàjẹni, ẹ̀gàn, ìbàjẹ́ – èyí tí, ó hàn gbangba pé, ó di “àwọn ọmọkùnrin ìyá”, ìyẹn ni, ti Obìnrin Àgbà ti Ìṣẹ̀dá.

Àwọn jagunjagun ńlá, tí a nípa lórí ìgbàgbọ́ àwọn àjẹ́ ńlá náà, ẹni tí ó gbàgbọ́ fún ìgbà méjì pé kò sí ohun tí ó ga ju òun lọ nínú ìṣẹ̀dá àti pé kò sí ẹni tí ó lè béèrè fún ìjíhìn fún àwọn iṣẹ́ rẹ̀.

Èyí tí ó tọ́. Ṣùgbọ́n ìtànjẹ yìí ti bàjẹ́ díẹ̀ ní ọdún 2019, láti ìgbà náà títí di ìsinsìnyí, ìtànjẹ yìí ti ń parẹ́ lójoojúmọ́, pẹ̀lú ẹ̀kọ́ kọ̀ọ̀kan tí Àgbàlagbà Àgbàlagbà Àgbàlagbà dá nípasẹ̀ àìgbọ́ràn rẹ̀. Èyí tí ó mú wa padà sí ìrúkèrúdò pílánẹ́ẹ̀tì yìí. Ogun àti ìkórìíra púpọ̀, owú, nítorí Àgbàlagbà Àgbàlagbà kò mọ àṣírí ìtẹríba, ìtumọ̀ ìṣẹ̀dá. Tàbí, ó ṣeé ṣe kí ó má lóye pé ẹlẹ́wọ̀n ogun ni òun pẹ̀lú òmìnira ìfẹ́ inú nínú ìṣẹ̀dá.

Alẹ́ ti sé, kò sì ní padà wá fún ìgbà mẹ́fà míràn, ìrúkèrúdò yìí nínú ìṣẹ̀dá lè máa bá a lọ ní ìmọ́lẹ̀ nípasẹ̀ ìṣètò - èyí tí a bí nípasẹ̀ ìparun ara-ẹni ti ìrúkèrúdò.

Bí ìtàn yìí ṣe parí - ogun láàárín òkùnkùn ayé yìí àti ìmọ́lẹ̀ ayé yìí ní Ọ̀run - ni a lè sọ tẹ́lẹ̀.

Pàápàá nígbà tí o bá lóye pé òwúrọ̀ ti mọ́, àti pé Àǹtí Yin - ẹni tí ó ń jọba ní àwọn agbègbè ìwọ̀-oòrùn àti Gúúsù - kì í ṣe alágbàṣe nínú ilé-ẹ̀kọ́ pílánẹ́ẹ̀tì yìí, ṣùgbọ́n ìránṣẹ́ onírẹ̀lẹ̀ ti Oòrùn nìkan, ẹni tí ó ti dé òpin àkókò rẹ̀ nígbà tí ó wọ inú Ìjọba Oòrùn, níbi tí ó ti ń tẹrí ba níwájú Oòrùn rẹ̀, láti lè ṣe ìtumọ̀ òdìkejì rẹ̀ nínú ìṣẹ̀dá, gẹ́gẹ́ bí wákàtí ọdún ńlá náà.

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní ìrísí yìí, ìbéèrè náà ṣì wà: Quo vadis?

Sípa ìparun ara ẹni, pẹ̀lú àwọn ìrísí òkùnkùn ti òru Ọdún Ńlá?

Tàbí sí ìmọ́lẹ̀ àti ìtumọ̀ nínú ìṣẹ̀dá?

Ó ṣe tán, ta ló ń kó ipa ìfẹ́ lórí pílánẹ́ẹ̀tì yìí?

Bóyá ìdáhùn náà rọrùn gidigidi: kò sí ẹnikẹ́ni. Kì í ṣe nítorí pé ìfẹ́ kò sí, ṣùgbọ́n nítorí pé àwọn tí a gbọ́dọ̀ ṣojú fún ti gbàgbé rẹ̀. Àti nínú ayé tí ẹnikẹ́ni kò ti ń ṣe ìfẹ́ mọ́, ogun di ohun ìríran kan ṣoṣo tó kù.

Àkíyèsí Àtúnṣe:
Àpilẹ̀kọ yìí jẹ́ ìwé tó wà láàyè lọ́wọ́lọ́wọ́. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìtumọ̀ aládàáṣe fúnni ní àǹfààní láti wọ̀lé, àwọn èrò tó yàtọ̀ síra lè nílò ìwádìí láti inú àtúnṣe Romania/Dacian àtilẹ̀wá fún ìpéye ìmọ̀ ọgbọ́n orí pípé.